dystrybucja powietrza

System Dystrybucji Gorącego Powietrza (w skrócie: DGP) to najpopularniejszy i najtańszy (biorąc pod uwagę koszty instalacji i użytkowania) system ogrzewania z wykorzystaniem kominka.

DGP jest układem grzewczym, który wykorzystuje wkład kominkowy jako źródło ciepła, a ciepłe powietrze jako czynnik grzewczy. Najlepiej zaplanować DGP jak najszybciej – pozwoli to na przewidzenie dodatkowych otworów w stropach oraz przewodów rozprowadzających umieszczonych w warstwach posadzki już na etapie projektowania.

Zasada działania systemu DGP jest bardzo prosta:

ogień w kominku rozgrzewa wkład kominkowy → wkład kominkowy oddaje ciepło powietrzu → ogrzane powietrze jest transportowane do różnych pomieszczeń w budynku.

 

W zależności od sposobu, w jaki przemieszczane jest ogrzane powietrze, wyróżniamy dwa typy systemów DGP:

  • grawitacyjny - ogrzane powietrze na zasadzie tzw. „wyporu termicznego” przemieszcza się za pomocą przewodów grawitacyjnego systemu DGP do pomieszczeń znajdujących się w niewielkiej odległości od kominka. Powietrze może być rozprowadzane w sposób naturalny na odległość (w poziomie) nie większą niż 3m od osi kominka i nie więcej niż do 2-3 pomieszczeń.
ZALETY:
+ niezależny od dostaw energii elektrycznej;
+ bezobsługowy;
+ bezgłośny;
+ bezawaryjny;
+ tańszy od systemu wymuszonego;WADY:

- czuły na zmiany ciśnienia i ruch powietrza;
- nie do końca przewidywalny;
- brak możliwości ogrzewania pomieszczeń poniżej kominka;
- brak możliwości stosowania filtrów powietrza;
- ograniczona długość poziomych rur rozprowadzających gorące powietrze;
- konieczność stosowania jak najkrótszych odcinków kanałów powietrznych;
- trudności z równomiernym ogrzaniem wszystkich pomieszczeń;
- przenoszenie dźwięku;
  • wymuszony – ogrzane powietrze jest zasysane przez wentylator a następnie tłoczone do różnych pomieszczeń.
ZALETY:
+ umożliwia prowadzenie kanałów z gorącym powietrzem na znaczne odległości oraz poniżej poziomu posadowienia kominka;
+ oferuje większą pewność równomiernego nagrzania poszczególnych pomieszczeń;
+ oferuje dużą dowolność wyboru drogi prowadzenia kanałów powietrznych;
+ umożliwia stosowanie filtrów powietrza;
+ może współpracować z czujnikami temperatury;
+ nie przenosi dźwięku;WADY:
- jest droższy od systemu grawitacyjnego;
- wymaga stosowania specjalnych kanałów zmniejszających szum powietrza;
- jest uzależniony od dostaw energii elektrycznej;
- wymaga czyszczenia i konserwacji.

 

Jakie są najważniejsze części składowe systemu DGP?

 

  • wkład. Powinien być przeznaczony do ciągłego grzania (zazwyczaj tego typu wkłady oznaczane są literą C). Najlepiej wkład o wysokiej sprawności, niskim zużyciu drewna i długim czasie palenia przy jednorazowym załadunku opału.
  • wentylator kominkowy – serce układu DGP, decyduje o jego skuteczności. Jego rodzaj należy dobrać do wielkości instalacji DGP.
Wentylator można zamontować dwojako:

  • na doprowadzeniu powietrza do kominka (tzw. turbina zimna).
  • na wylocie powietrza gorącego (turbina gorąca).

W układach DGP stosuje się specjalne, wygłuszone turbiny o niskim poziomie hałasu.  Zależnie od rodzaju turbiny systemy DGP mogą być:

  • podciśnieniowe – podciśnienie wytwarzane jest przez turbinę umieszczoną poza wkładem kominkowym; turbiny “na gorące powietrze” mają przepustowość nawet do 600 m3/h i są w stanie rozprowadzić powietrze nawet do 8-10 pomieszczeń;
  • ciśnieniowe – ruch powietrza wymuszony jest przez turbinę umieszczoną pod wkładem kominkowym – używane tu tzw. turbiny nadmuchowe “na zimne powietrze”, mają znacznie mniejszą wydajność – około 150 m3/h.
  • filtr powietrza – jego zadaniem jest zatrzymywanie kurzu przemieszczającego się wraz z powietrzem cyrkulacyjnym. Musi być łatwo dostępny ze względu na konieczność okresowego czyszczenia. Najczęściej jest bezpośrednio połączony z wentylatorem.
  • przewody – służące do rozprowadzania powietrza. Mogą to być elastyczne, izolowane przewody aluminiowe o przekroju kołowym, lub prostokątne kanały wykonane z blachy stalowej. Na rynku dostępne są też specjalne przewody, redukujące do minimum szum, jaki powstaje podczas ruchu powietrza.
  • kształtki – trójniki, czwórniki, kolanka.
  • izolacja – bardzo ważna, zwłaszcza, gdy przewody prowadzone są przez pomieszczenia nieogrzewane. Najczęściej stosuje się wełnę mineralną.
  • anemostaty (nawiewniki z regulowaną szczeliną, przez którą wpływa powietrze) – służą do dokładnej regulacji przepływu.

System DGP zawiera trzy niezależne układy:

  • układ nawiewu świeżego powietrza do kominka – doprowadza powietrze do spalania z zewnątrz lub z innych pomieszczeń.
  • układ dystrybucji ciepłego powietrza (grawitacyjny lub wymuszony) – system przewodów, kształtek i osprzętu pozwalający na dostarczenie ogrzanego przez kominek powietrza do różnych, nawet odległych od kominka pomieszczeń.
  • układ odprowadzania spalin – pozwala na bezpieczne wyprowadzenie niebezpiecznych dla zdrowia i życia produktów spalania drewna na zewnątrz budynku. Zbudowany z wysokogatunkowej stali kwaso- i żaroodpornej lub stali czarnej o odpowiedniej grubości, zapewnia odporność na temperaturę i kwaśne związki znajdujące się w spalinach.

Jakie są zalety i wady systemu DGP?

ZALETY:

  • łączy walory estetyczne i użytkowe;
  • uniezależnia nas od zewnętrznych dostawców energii;
  • jest ekologiczny;
  • jego eksploatacja jest stosunkowo tania;
  • awaria części systemu dystrybucji lub jego uszkodzenie nie stanowią zagrożenia i nie unieruchamiają całego systemu;
  • redukuje naturalny efekt warstwowania temperatury pomiędzy podłogą a sufitem, przez co poprawia samopoczucie mieszkańców.

WADY:

  • już kilkunastogodzinna nieobecność w domu spowoduje wygaśnięcie płomienia w kominku, a kilkudniowa doprowadzi do poważnego wychłodzenia domu;
  • nie zawsze można go zainstalować;
  • warunkiem jego funkcjonowania jest swoboda przepływu powietrza na drodze pomieszczenia – kominek. Aby ją zapewnić, w drzwiach wewnętrznych montuje się kratki, wierci otwory lub podcina dolną krawędź skrzydeł.
  • ze względu na możliwość przenoszenia zapachów, wlotów powietrza grzewczego nie wolno umieszczać ani w kuchni, ani w toalecie. Konieczne więc jest zapewnienie w tych pomieszczeniach innego typu ogrzewania.
  • nie można automatycznie i precyzyjnie regulować temperatury w pomieszczeniach. Na moc ogrzewania możemy wpływać przez zmianę intensywności palenia. Możemy też regulować ilość przemieszczającego się powietrza, np. przez wstępne ustawienia przepływów, lub wyłączenie niektórych pomieszczeń z ogrzewania.

System DGP jest rozwiązaniem indywidualnym – zależnym głównie od liczby i rozmieszczenia ogrzewanych pomieszczeń, oraz od potrzeb mieszkańców. Może być instalowany zarówno w domach parterowych, jak i piętrowych.

Aby optymalnie go wykorzystać, najlepiej uwzględnić system DGP już na etapie projektu – pozwoli to na usytuowanie kominka w najkorzystniejszym miejscu i rozplanowanie kanałów, w których zostaną umieszczone przewody rozprowadzające ogrzane powietrze.

Ostatnio coraz częściej stosuje się wentylatory sufitowe. ”Mieszają” one powietrze w pomieszczeniu, i dzięki temu wyrównują temperaturę. Wentylatory mają najczęściej dwa kierunki obrotów – kirujące powietrze ku górze lub ku dołowi pomieszczenia. W zimie wentylator sufitowy rozprowadza ogrzane (np. przez kominek) powietrze spod sufitu w dół. W lecie pęd powietrza kierowany jest ku dołowi – dają poczucie chłodzenia w gorące dni. Tak więc wentylatory sufitowe poza komfortem klimatu w pomieszczeniu oferują nam podwójne oszczędności: w zimie na koszcie ogrzewania, w lecie – klimatyzacji, którą mogą także wspomagać. Przy poborze mocy tych urządzeń na poziomie 25-55 W nie jest to dużym kosztem a efekty i zyski są znaczne.
Jest to rozwiązanie szczególnie korzystne, jeśli cieple powietrze doprowadzane jest z kominka – zwykle utrzymuje się ono pod sufitem.